Tủ chữa cháy là thiết bị dùng để bảo quản và bố trí các phương tiện chữa cháy tại vị trí dễ nhận biết, thuận tiện lấy ra khi có sự cố. Tủ chữa cháy thường được lắp tại hành lang, sảnh hoặc những vị trí thuận tiện tiếp cận trong công trình. Trong đó, tủ chữa cháy vách tường là cách gọi phổ biến đối với loại tủ được gắn hoặc âm vào tường, thường kết hợp với họng nước chữa cháy trong nhà.
Mục lục bài viết
Tủ chữa cháy là gì?
Tủ chữa cháy là một loại tủ chuyên dụng được sử dụng để chứa, bảo quản và bố trí các thiết bị phục vụ chữa cháy tại công trình. Tủ giúp các phương tiện được tập trung tại một vị trí cố định, dễ nhận biết và có thể nhanh chóng lấy ra khi cần.

Tùy vào thiết kế hệ thống, bên trong tủ có thể bố trí:
- Van hoặc họng nước chữa cháy.
- Vòi chữa cháy.
- Lăng phun.
- Đầu nối và phụ kiện.
- Một số thiết bị PCCC khác theo hồ sơ thiết kế.
Không phải mọi tủ chữa cháy đều giống nhau. Kích thước, số lượng thiết bị và cách bố trí bên trong phụ thuộc vào loại công trình và hệ thống PCCC được thiết kế.
Vì vậy, tủ chữa cháy không phải là thiết bị trực tiếp tạo ra nước chữa cháy. Tủ chủ yếu có nhiệm vụ bảo quản và giúp người sử dụng tiếp cận các phương tiện chữa cháy. Nguồn nước và áp lực nước được cung cấp bởi hệ thống cấp nước chữa cháy phía sau.
Tủ chữa cháy vách tường được lắp ở đâu?
Tủ chữa cháy vách tường thường được bố trí tại những vị trí dễ nhận biết, thuận tiện tiếp cận và phù hợp với phạm vi bảo vệ của hệ thống.
Một số vị trí thường gặp gồm:
- Hành lang.
- Sảnh.
- Lối đi.
- Khu vực gần cầu thang.
- Khu vực giao thông chính.
- Các vị trí được xác định trong hồ sơ thiết kế PCCC.
Vị trí họng nước chữa cháy trong nhà phải thuận tiện tiếp cận và không gây cản trở cho hoạt động thoát nạn. Việc bố trí cụ thể phải căn cứ vào loại nhà, công năng và thiết kế của công trình. Không nên đặt tủ ở phía sau hàng hóa, đồ nội thất hoặc các vật dụng có thể khiến việc mở tủ và lấy vòi bị cản trở.
Tủ chữa cháy hoạt động như thế nào?
Bản thân tủ không phải là bộ phận tạo áp lực nước. Khi xảy ra cháy, tủ đóng vai trò là nơi chứa thiết bị để người được huấn luyện nhanh chóng triển khai hệ thống.

Quy trình sử dụng cơ bản:
- Mở cửa tủ chữa cháy.
- Lấy vòi và lăng phun.
- Kết nối vòi với van/họng nước và lăng.
- Triển khai vòi theo hướng tiếp cận an toàn.
- Mở van cấp nước.
- Điều khiển lăng phun về phía khu vực cháy.
Nguồn nước được đưa đến tủ thông qua mạng đường ống chữa cháy. Tùy hệ thống, nước có thể được cấp từ bể chứa và máy bơm chữa cháy hoặc nguồn cấp được thiết kế phù hợp. Hệ thống cấp nước chữa cháy phải được tính toán để bảo đảm các thông số cần thiết của hệ thống, trong đó có áp suất và lưu lượng nước phục vụ chữa cháy.
Các loại tủ chữa cháy phổ biến
Tủ chữa cháy âm tường
Tủ được đặt lọt vào phần tường, giúp tiết kiệm không gian và tạo cảm giác gọn gàng cho hành lang hoặc sảnh. Loại này thường được lựa chọn khi công trình đã có phương án bố trí tủ ngay từ giai đoạn thiết kế.
Tủ chữa cháy nổi
Tủ được lắp trực tiếp trên bề mặt tường. Phương án này thường thuận tiện hơn khi thi công cải tạo hoặc khi kết cấu tường không phù hợp để đặt tủ âm.
Tủ chữa cháy ngoài nhà
Được sử dụng cho các cấu hình thiết bị chữa cháy được bố trí bên ngoài công trình. Tủ và thiết bị bên trong cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện môi trường, khả năng chống ăn mòn và yêu cầu bảo vệ.
Tủ chứa thiết bị chữa cháy kết hợp
Một số công trình có thể sử dụng tủ có kích thước lớn để bố trí nhiều thiết bị trong cùng một cụm. Cấu hình cụ thể phải dựa trên thiết kế PCCC, không nên tự ý ghép thiết bị vào một tủ không phù hợp.
Kiểm tra và bảo trì tủ chữa cháy
Tủ chữa cháy có thể không được sử dụng trong thời gian dài nhưng vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng. Khi kiểm tra, nên chú ý:

- Cửa tủ: đóng mở bình thường, không bị kẹt hoặc hư hỏng.
- Kính/cửa quan sát: không bị nứt vỡ nếu tủ sử dụng kính.
- Van: thao tác được và không có dấu hiệu rò rỉ.
- Vòi: không bị mục, rách hoặc biến dạng.
- Lăng: không bị tắc nghẽn hoặc hư hỏng.
- Đầu nối: không bị biến dạng, ăn mòn.
- Đường ống: không có dấu hiệu rò rỉ.
- Khu vực trước tủ: không bị hàng hóa hoặc vật dụng che chắn.
Ngoài việc kiểm tra thiết bị trong tủ, cần kiểm tra cả hệ thống cấp nước, máy bơm và áp lực theo quy trình bảo trì của công trình. Một tủ đầy đủ thiết bị nhưng đường ống không có nước hoặc áp lực không đạt yêu cầu thì vẫn không bảo đảm khả năng chữa cháy.
Lưu ý khi lựa chọn tủ chữa cháy
Khi lựa chọn tủ, không nên chỉ quan tâm đến kích thước hoặc giá thành. Cần đối chiếu với thiết kế và thiết bị đi kèm. Một số yếu tố cần xem xét:
- Kích thước tủ.
- Kiểu lắp đặt: âm tường hoặc nổi.
- Số lượng và kích thước vòi.
- Loại van và đầu nối.
- Kích thước lăng phun.
- Vật liệu chế tạo.
- Điều kiện môi trường lắp đặt.
- Khả năng quan sát và thao tác.
- Yêu cầu về nhận diện thiết bị PCCC.
Đối với dự án mới, nên xác định kích thước và vị trí tủ ngay trong quá trình thiết kế để tránh tình trạng tủ không vừa hốc tường hoặc gây ảnh hưởng đến không gian giao thông.
Tủ chữa cháy là nơi tập trung và bảo quản các thiết bị phục vụ chữa cháy, giúp người sử dụng nhanh chóng tiếp cận vòi, lăng, van và các phụ kiện khi có sự cố. Tủ chữa cháy vách tường thường được bố trí tại hành lang, sảnh, lối đi hoặc các vị trí thuận tiện tiếp cận theo thiết kế PCCC.
Theo Firehub.vn, để tủ phát huy hiệu quả, không chỉ cần lựa chọn đúng kích thước và kiểu lắp đặt mà còn phải bảo đảm các thiết bị bên trong, đường ống, nguồn nước và máy bơm hoạt động đồng bộ.
Câu hỏi thường gặp về tủ chữa cháy
Tủ chữa cháy có bắt buộc phải màu đỏ không?
Màu đỏ được sử dụng phổ biến để nhận biết thiết bị PCCC và giúp tủ dễ phát hiện trong tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, màu sắc cụ thể của tủ cần được lựa chọn phù hợp với yêu cầu nhận diện và thiết kế áp dụng cho công trình.
Tủ chữa cháy nên dùng loại âm tường hay nổi?
Cả hai đều có thể được sử dụng tùy điều kiện công trình. Tủ âm tường phù hợp khi đã có hốc chờ trong thiết kế, trong khi tủ nổi thuận tiện hơn ở một số công trình cải tạo hoặc nơi không thể tạo hốc tường. Quan trọng là vị trí và kích thước phải phù hợp với thiết kế PCCC.
Có được dùng tủ chữa cháy để chứa đồ khác không?
Không nên. Tủ cần được dành cho các thiết bị PCCC để khi xảy ra sự cố người sử dụng có thể nhanh chóng lấy thiết bị. Việc đặt thêm vật dụng không liên quan có thể gây cản trở thao tác hoặc làm thất lạc thiết bị.
Tủ chữa cháy có cần khóa không?
Cách bảo vệ tủ phải bảo đảm thiết bị có thể được tiếp cận nhanh khi xảy ra cháy. Không nên sử dụng phương án khóa khiến người sử dụng hoặc lực lượng chữa cháy không thể mở tủ kịp thời.
Tủ chữa cháy có thể lắp ngoài trời không?
Có thể có các mẫu tủ dành cho môi trường ngoài trời, nhưng cần lựa chọn vật liệu và mức độ bảo vệ phù hợp với điều kiện mưa, nắng, độ ẩm, bụi và nguy cơ ăn mòn. Không nên đưa tủ trong nhà ra lắp ngoài trời nếu sản phẩm không được thiết kế cho điều kiện này.
Khi nào cần thay tủ chữa cháy?
Tủ nên được thay khi bị ăn mòn nghiêm trọng, biến dạng, hư cửa, không bảo đảm khả năng bảo vệ thiết bị hoặc không còn phù hợp với cấu hình hệ thống. Nếu chỉ hư một phụ kiện bên trong, có thể xem xét thay thế riêng bộ phận đó theo yêu cầu kỹ thuật.
