Hà Nội 0967.170.666 · TP.HCM 0961.649.666 info@firehub.vn Miễn phí giao hàng nội thành Hà Nội · TP.HCM
VI · EN
FireHubFIREHUB.vn
FireHubFIREHUB.vn
Trang chủ
Thiết bị PCCC
Thiết bị báo cháy Bình chữa cháy Thiết bị chữa cháy
Dịch vụ PCCC
Giải pháp PCCC Kiểm định – Kiểm tra Bảo trì hệ thống PCCC
WiKi PCCC
Quy định - Tiêu chuẩn Thuật ngữ PCCC Hướng dẫn SD - Kỹ năng thoát hiểm Tin tức Liên hệ Báo giá nhanh
Thuật ngữ PCCC

CNCH là gì? PCCC và CNCH là gì? Khái niệm, vai trò

22/09/2026 Firehub 9 phút đọc

CNCH là viết tắt của “cứu nạn, cứu hộ”, chỉ các hoạt động ứng phó nhằm tìm kiếm, giải cứu, đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm và hỗ trợ xử lý hậu quả của sự cố. Trong thực tế, CNCH thường được nhắc cùng PCCC vì nhiều vụ cháy, nổ hoặc sự cố công trình có thể đồng thời phát sinh nhu cầu cứu người.

Vậy CNCH là gì, PCCC và CNCH là gì, hai hoạt động này có điểm gì khác nhau? Bài viết dưới đây FireHub.vn sẽ trình bày khái niệm theo cách dễ hiểu, đồng thời phân tích vai trò của PCCC và CNCH trong bảo vệ con người, tài sản và công trình.

Mục lục bài viết
  1. CNCH là gì?
  2. PCCC và CNCH là gì?
  3. Vai trò của cứu nạn cứu hộ trong thực tế
  4. 1. Bảo vệ tính mạng con người
  5. 2. Hạn chế thiệt hại do sự cố
  6. 3. Tăng khả năng ứng phó của công trình
  7. 4. Hỗ trợ phối hợp giữa các bên
  8. Những tình huống thường cần CNCH
  9. CNCH trong công tác PCCC của công trình
  10. Nguyên tắc an toàn khi phát hiện sự cố

CNCH là gì?

Theo Điều 2 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (số 55/2024/QH15), cứu nạn cứu hộ được giải nghĩa như sau:

  • Cứu nạn là hoạt động cứu người thoát khỏi nguy hiểm đang đe dọa đến tính mạng, sức khỏe trong các vụ cháy, tai nạn, sự cố và hoạt động tìm kiếm nạn nhân.
  • Cứu hộ là hoạt động cứu phương tiện, tài sản thoát khỏi nguy hiểm trong các vụ cháy, tai nạn, sự cố.

Nói đơn giản, cứu nạn cứu hộ là quá trình tiếp cận hiện trường, xác định nguy cơ, tìm kiếm người gặp nạn, đưa họ đến nơi an toàn và hỗ trợ các bước xử lý cần thiết trong phạm vi phù hợp. Hoạt động này có thể diễn ra tại nhiều địa điểm như nhà ở, nhà xưởng, công trình xây dựng, phương tiện giao thông, khu vực ngập nước hoặc nơi xảy ra sạt lở.

Tìm hiểu CNCH là gì?
Tìm hiểu CNCH là gì? PCCC và CNCH

Cứu nạn và cứu hộ khác nhau như thế nào?

Trong cách hiểu thông thường, “cứu nạn” thường nhấn mạnh việc cứu người đang ở trong tình trạng nguy hiểm, bị đe dọa đến tính mạng hoặc không thể tự thoát ra. “Cứu hộ” thường được hiểu rộng hơn, bao gồm các hoạt động hỗ trợ đưa tài sản hoặc phương tiện ra khỏi vị trí nguy hiểm, cũng như hỗ trợ khắc phục bước đầu sau sự cố.

Hai khái niệm này có thể đan xen trong cùng một vụ việc. Chẳng hạn, khi xảy ra cháy tại một công trình, lực lượng ứng phó có thể vừa tìm kiếm người mắc kẹt, vừa mở lối tiếp cận, di chuyển vật cản và hỗ trợ đưa người bị nạn ra ngoài.

PCCC và CNCH là gì?

PCCC và CNCH là nhóm hoạt động liên quan đến phòng ngừa, phát hiện, xử lý sự cố cháy, nổ và cứu người trong các tình huống nguy hiểm. PCCC tập trung vào việc phòng cháy, phát hiện cháy, chữa cháy và hạn chế cháy lan. CNCH tập trung vào việc tìm kiếm, giải cứu và hỗ trợ người gặp nạn trong đám cháy hoặc các sự cố khác.

Hai lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ nhưng không hoàn toàn giống nhau:

Nội dung PCCC CNCH
Mục tiêu chính Phòng ngừa, phát hiện, kiểm soát và dập tắt cháy Tìm kiếm, giải cứu và đưa người gặp nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm
Tình huống thường gặp Cháy, nguy cơ cháy, cháy lan hoặc sự cố liên quan đến nhiệt và khói Mắc kẹt, tai nạn, sập đổ, ngập nước, không thể tự thoát hiểm hoặc cần hỗ trợ khẩn cấp
Đối tượng bảo vệ Con người, tài sản, công trình và khu vực lân cận Trước hết là người gặp nạn; trong một số trường hợp có thể bao gồm tài sản, phương tiện hoặc vật nuôi
Yêu cầu ứng phó Kiểm soát nguồn cháy, khói, nhiệt và nguy cơ cháy lan Đánh giá hiện trường, tiếp cận an toàn, giải cứu và sơ cứu hoặc hỗ trợ y tế phù hợp

Trong một kế hoạch an toàn hoàn chỉnh, PCCC và CNCH cần được xem xét đồng thời. Một hệ thống báo cháy có thể giúp phát hiện sự cố sớm, nhưng để bảo vệ người trong công trình vẫn cần lối thoát nạn, hướng dẫn thoát hiểm, phương án cứu người và lực lượng được phân công.

Vai trò của cứu nạn cứu hộ trong thực tế

1. Bảo vệ tính mạng con người

Vai trò quan trọng nhất của CNCH là hỗ trợ đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm. Trong nhiều sự cố, người bên trong có thể không biết đường thoát, bị khói che khuất tầm nhìn, bị thương, hoảng loạn hoặc bị mắc kẹt bởi cửa, vật liệu và kết cấu công trình.

Việc tổ chức cứu nạn đúng cách giúp ưu tiên các khu vực có người, xác định đường tiếp cận và hạn chế nguy cơ tiếp tục gây hại cho cả người gặp nạn lẫn người tham gia cứu hộ.

2. Hạn chế thiệt hại do sự cố

CNCH không chỉ hướng đến việc giải cứu người mà còn góp phần kiểm soát hiện trường, ngăn sự cố diễn biến phức tạp hơn và hỗ trợ bảo vệ tài sản trong khả năng an toàn cho phép. Tuy nhiên, tài sản không được đặt cao hơn tính mạng con người và an toàn của người ứng phó.

Vai trò của CNCH trong thực tế
Vai trò của CNCH trong thực tế

3. Tăng khả năng ứng phó của công trình

Một công trình có phương án CNCH rõ ràng sẽ chủ động hơn khi xảy ra sự cố. Người quản lý có thể xác định lối tiếp cận, vị trí tập kết, khu vực có nguy cơ cao, người cần hỗ trợ đặc biệt và cách liên lạc với lực lượng ứng phó.

4. Hỗ trợ phối hợp giữa các bên

Trong sự cố thực tế, nhiều bên có thể cùng tham gia như người quản lý công trình, lực lượng PCCC và CNCH, nhân viên bảo vệ, đội ngũ kỹ thuật, cơ sở y tế và người dân xung quanh. Phương án được chuẩn bị trước giúp các bên hiểu nhiệm vụ, hạn chế chỉ huy chồng chéo và cung cấp thông tin hiện trường hiệu quả hơn.

Những tình huống thường cần CNCH

Hoạt động cứu nạn cứu hộ có thể phát sinh trong nhiều loại sự cố, không chỉ trong đám cháy. Một số tình huống thường gặp gồm:

  • Người bị mắc kẹt trong phòng, thang máy, phương tiện hoặc khu vực bị phong tỏa.
  • Người không thể tự thoát khỏi công trình do khói, nhiệt, vật cản hoặc mất phương hướng.
  • Tai nạn giao thông cần hỗ trợ tiếp cận và đưa nạn nhân ra khỏi phương tiện.
  • Sự cố sập đổ, đổ kết cấu, vật liệu rơi hoặc công trình bị hư hỏng.
  • Ngập nước, nước dâng, người bị cô lập hoặc gặp nguy hiểm tại khu vực có nước.
  • Sạt lở, đất đá rơi hoặc các sự cố tại khu vực địa hình phức tạp.
  • Sự cố liên quan đến khí, hóa chất, điện hoặc nguồn năng lượng có thể gây nguy hiểm cho người tiếp cận.
  • Người bị nạn tại khu vực cao, sâu, chật hẹp hoặc khó tiếp cận bằng lối thông thường.

Mỗi tình huống có đặc điểm nguy hiểm riêng. Vì vậy, cách tiếp cận, thiết bị sử dụng và người thực hiện phải phù hợp với hiện trường. Không nên tự ý đi vào khu vực có khói dày, nguy cơ sập đổ, điện hở, khí độc hoặc hóa chất khi chưa được đánh giá an toàn.

Những tình huống cần CNCH
Những tình huống cần CNCH

CNCH trong công tác PCCC của công trình

Trong công tác PCCC, CNCH cần được tích hợp từ giai đoạn lập phương án đến vận hành công trình. Một số nội dung nên được xem xét gồm:

  • Xác định các khu vực có khả năng có người khi xảy ra sự cố.
  • Duy trì lối thoát nạn và đường tiếp cận phù hợp, không để hàng hóa hoặc vật dụng cản trở.
  • Bố trí biển chỉ dẫn, sơ đồ thoát nạn và thông tin liên lạc dễ nhận biết.
  • Kiểm tra khả năng hoạt động của hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy và các thiết bị hỗ trợ liên quan theo tài liệu của nhà sản xuất.
  • Lập danh sách người cần hỗ trợ như trẻ em, người cao tuổi, người bị hạn chế khả năng di chuyển hoặc người làm việc tại khu vực đặc thù.
  • Phân công người hướng dẫn sơ tán, kiểm tra khu vực và phối hợp khi có sự cố.
  • Tổ chức hướng dẫn, diễn tập và rà soát phương án theo điều kiện thực tế của công trình.

Các nội dung thi công, đấu nối, kiểm tra và bảo trì thiết bị PCCC cần được thực hiện theo tài liệu của nhà sản xuất và bởi người có chuyên môn phù hợp. Việc tự ý thay đổi cấu hình hoặc bỏ qua cảnh báo kỹ thuật có thể làm giảm khả năng hoạt động của hệ thống.

Nguyên tắc an toàn khi phát hiện sự cố

Khi phát hiện cháy hoặc tình huống nguy hiểm, cần bình tĩnh đánh giá và thông báo cho những người xung quanh. Nếu có thể thực hiện an toàn, hãy kích hoạt quy trình báo động, liên hệ lực lượng ứng phó tại địa phương và hướng dẫn mọi người di chuyển theo lối thoát phù hợp.

  • Ưu tiên rời khỏi khu vực nguy hiểm, không quay lại lấy tài sản.
  • Không sử dụng thang máy khi đám cháy hoặc sự cố có thể ảnh hưởng đến nguồn điện và đường di chuyển.
  • Không mở cửa nếu phía bên kia có dấu hiệu nóng, khói hoặc lửa; cần tìm hướng thoát khác an toàn hơn.
  • Di chuyển thấp người khi có khói và dùng khăn hoặc vải che mũi miệng trong thời gian ngắn nếu phù hợp, nhưng không xem đây là biện pháp thay thế cho việc thoát nạn.
  • Không tự ý cứu người bằng cách đi vào khu vực nguy hiểm nếu không có kỹ năng, thiết bị và thông tin cần thiết.
  • Cung cấp cho lực lượng ứng phó thông tin về vị trí, số người có thể còn bên trong, khu vực cháy và các nguy cơ đặc biệt nếu biết rõ.

Trong mọi tình huống, an toàn của người đang hỗ trợ cũng cần được bảo đảm. Hành động thiếu đánh giá có thể làm tăng số người bị nạn và gây khó khăn cho công tác cứu hộ chuyên nghiệp.

CNCH là gì đã được giải đáp ở trên. Đây là thuật ngữ PCCC về hoạt động cứu nạn, cứu hộ nhằm tìm kiếm, giải cứu và hỗ trợ người gặp nguy hiểm trong nhiều loại sự cố. PCCC tập trung vào phòng cháy, phát hiện và chữa cháy; CNCH tập trung vào cứu người và hỗ trợ xử lý tình huống nguy hiểm. Hai nội dung có mối liên hệ mật thiết trong việc bảo vệ con người và giảm thiệt hại.

Để nâng cao khả năng ứng phó, mỗi công trình nên quan tâm đồng thời đến thiết kế an toàn, hệ thống PCCC, lối thoát nạn, phương án CNCH, đào tạo và bảo trì định kỳ. FireHub có thể đồng hành trong việc tư vấn thiết kế, thi công lắp đặt, bảo trì và cung cấp thiết bị PCCC theo nhu cầu thực tế của công trình. Vui lòng liên hệ FireHub để được tư vấn phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về CNCH là gì? PCCC và CNCH là gì? Khái niệm, vai trò

PCCC khác CNCH như thế nào?

PCCC tập trung vào phòng ngừa và xử lý các sự cố cháy, nổ, trong khi CNCH tập trung vào cứu người, cứu tài sản và xử lý các tai nạn, sự cố; trong thực tế hai hoạt động có mối liên hệ chặt chẽ và thường được tổ chức phối hợp.

Cứu nạn và cứu hộ có giống nhau không?

Cứu nạn và cứu hộ đều nhằm giảm thiểu thiệt hại trong các tình huống sự cố, trong đó cứu nạn thường tập trung vào đưa người đang gặp nguy hiểm đến nơi an toàn, còn cứu hộ có thể bao gồm các biện pháp hỗ trợ người, phương tiện hoặc tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Lực lượng PCCC và CNCH làm những nhiệm vụ gì?

Lực lượng PCCC và CNCH thực hiện các nhiệm vụ như phòng ngừa cháy, chữa cháy, cứu người bị mắc kẹt, cứu người trong tai nạn và sự cố, hỗ trợ cứu tài sản và thực hiện các hoạt động cứu nạn, cứu hộ theo quy định pháp luật.

Khi nào cần gọi lực lượng cứu nạn cứu hộ?

Cần gọi lực lượng cứu nạn, cứu hộ khi xảy ra cháy, tai nạn hoặc sự cố có người mắc kẹt, người gặp nguy hiểm hoặc tình huống vượt quá khả năng xử lý an toàn của người dân tại hiện trường.

Số điện thoại của lực lượng PCCC và CNCH là bao nhiêu?

Tại Việt Nam, số điện thoại gọi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH là 114; khi gọi nên cung cấp rõ địa điểm, loại sự cố, tình trạng hiện trường và thông tin về người đang gặp nguy hiểm nếu có.

Ai có trách nhiệm tham gia PCCC và CNCH?

Trách nhiệm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không chỉ thuộc lực lượng chuyên trách mà còn liên quan đến cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân theo các quy định pháp luật áp dụng.

Luật PCCC và CNCH hiện hành là luật nào?

Luật hiện hành là Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 29/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.

Zalo